Procare
Kwaliteit in cijfers.

AZ Sint-Jan scoort bij top in Vlaanderen in behandeling van rectumkanker. Overlevingskans na een ingreep hoger in AZ Sint-Jan dan in de rest van Vlaanderen.


Darm- en rectumkanker is één van de meest voorkomende kankers in België.

Dr. Tom Feryn is als chirurg-specialist verbonden aan het AZ Sint-Jan Brugge- Oostende AV en al meer dan vijftien jaar een toonaangevende autoriteit om de zorgkwaliteit van patiënten met rectumkanker in België te verbeteren.

Dit pionierswerk loont : wie in Brugge behandeld wordt voor rectumkanker, heeft volgens recent wetenschappelijk onderzoek, een hogere kans op een succesvolle behandeling en een betere overlevingskans. Meer info via de site zorgkwaliteit.be


Het rectum of de endeldarm bestaat uit het laatste deel van de dikke darm, net voor de aars. Kanker aan de dikke darm is - na long- en prostaatkanker bij mannen en borstkanker bij vrouwen - de meest voorkomende kanker. Ongeveer 30% van de dikke darmkankers bevinden zich in het rectum. Jaarlijks krijgen meer dan 1.500 mensen de diagnose van rectumkanker. Het treft vooral de leeftijdsgroep van 50 plussers. Rectumkanker komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen. De behandeling omvat in de meeste gevallen een chirurgische verwijdering van de tumor, al dan niet voorafgegaan of gevolgd door bestraling en/of chemotherapie.

Nood aan kwaliteitscriteria en uniforme aanpak

Dr. Tom Feryn werkte in 2004, samen met een aantal vooraanstaande Belgische kanker-specialisten, mee aan een multidisciplinair platform. Deze had als doelstelling de kwaliteit van rectale kankerzorg in België te verbeteren. Dit nationaal platform kreeg de naam PROCARE, wat staat voor PROject on Cancer of the REctum. Het platform werkt samen met het Federaal Kenniscentrum voor Gezondheidszorg (KCE).

Dr. Feryn ijverde met dit platform voor meer standaardisatie in de behandeling van rectumkanker en voor registratie van de overlevingskansen voor patiënten.

De aanpak van rectale kanker vergt een specifieke expertise van geneesheer-specialisten uit verschillende specialismen. Het is de bundeling van de expertise van de gastro-enteroloog, de radioloog, de chirurg, de oncoloog, de radiotherapeut, de patholoog en de anesthesist die maakt dat een behandeling succesvol verloopt. Meteen is duidelijk dat rectumkanker een complexe pathologie is. 

Sint-Jan scoort 6,4% beter dan gemiddeld in de Vlaamse ziekenhuizen

In februari 2017 maakte het Vlaams Indicatorenproject (Vip²) de cijfers van rectumkanker publiek. In deze meting worden 137 patiënten - die in periode van 2009 tot 2011 behandeld werden voor rectumkanker in AZ Sint-Jan - vergeleken met patiënten met rectumkanker in andere Vlaamse ziekenhuizen.

Opvallende vaststelling is dat maar liefst 84,5% nog steeds in leven is vijf jaar na de operatie van rectumkanker. Het gemiddelde in de Vlaamse ziekenhuizen bedraagt 78,1%. Wie in Brugge behandeld wordt, heeft meer kans dat de behandeling succesvol is.

Nog beter doet het ziekenhuis het in de meting van de toestand van de patiënt in de maand na de operatie. In Vlaanderen overlijden gemiddeld 2,2% van de patiënten in de loop van de maand na de operatie, in het AZ Sint-Jan overleed er geen enkele patiënt in de gemeten periode.

"7 jaar geleden konden we ook al goede resultaten in de overlevingskans na de behandeling van rectumkanker voorleggen via de PROCARE databank" merkt Dr. Feryn op.

Complicaties verminderen

Vaak resulteert rectumkanker in het plaatsen van een stoma wat voor patiënten een grote verandering in hun leven betekent. Dr. Feryn toont aan dat hij de plaatsing van stoma's bij slechts de helft van zijn patiënten moest uitvoeren. Opnieuw beduidend minder dan in andere ziekenhuizen.

Nog een andere complicatie is de zogenaamde lekkage van de darmnaad (de anastomose). Vaak moet in geval van zo'n complicatie een nieuwe operatie uitgevoerd worden, waarbij de anastomose wordt losgemaakt en een stoma wordt aangelegd. Dr. Feryn slaagde erin de ratio van het aantal lekkages te verminderen tot 1,6% terwijl het Europees gemiddelde 10 tot 12% bedraagt.

Complexe behandeling

De behandeling van rectumkanker zit nog in volle vooruitgang. Daar waar klassiek een laparotomie wordt toegepast, wordt nu geëxperimenteerd met minimaal invasieve technieken (laparoscopie en robotica technologie). De arts moet telkens de afweging maken wat bij de patiënt het beste resultaat geeft. Niet eenvoudig. Samen met een multidisciplinair team wordt alles minutieus bestudeerd, in overweging genomen en met de patiënt besproken. 

Is er een succesformule? 

"De essentie van goede kankerzorg is net het feit dat verschillende specialisten samenwerken op een doorgedreven manier" verduidelijkt Dr. Tom Feryn. Op jaarbasis worden er in Sint-Jan 25 tot 30 patiënten geopereerd met rectumkanker.

Kwaliteitsvolle zorg blijft een uitdaging voor elk ziekenhuis, het is een mix van betrokkenheid bij de individuele situatie van de patiënt, expertise en samenwerking met verschillende specialisten. De cijfers tonen aan dat de aanpak van het ziekenhuis AZ Sint-Jan voor de patiënt niet alleen een betere levenskwaliteit oplevert, maar ook de kans op een langer leven aanzienlijk vergroot.